馃敶 DU呕A SPRAWA
馃嚭馃嚳 Uzbekistan: pierwszy beton pod pierwszy eksportowy projekt SMR
5 czerwca odby艂a si臋 ceremonia wylania pierwszego betonu pod fundament pierwszego reaktora RITM-200N w Uzbekistanie. Dzie艅 wcze艣niej, 4 czerwca, uzbecki doz贸r j膮drowy wyda艂 licencj臋 budowlan膮 dla pierwszego bloku.
Pierwotnie projekt zak艂ada艂 budow臋 sze艣ciu reaktor贸w RITM-200N o 艂膮cznej mocy 330 MWe. Jednak w 2025 roku Uzbekistan i Rosatom podpisa艂y aneks zmieniaj膮cy zakres inwestycji na dwa reaktory WWER-1000 oraz dwa reaktory RITM-200N, zwi臋kszaj膮c planowan膮 moc elektrowni do ponad 2100 MWe.
RITM-200N to l膮dowa wersja reaktora stosowanego na rosyjskich lodo艂amaczach atomowych. Pojedyncza jednostka ma moc 55 MWe, moc ciepln膮 190 MWt i projektowany okres eksploatacji wynosz膮cy 60 lat.
Wed艂ug Rosatomu elektrownia po uruchomieniu ma pokrywa膰 do 14% zapotrzebowania Uzbekistanu na energi臋 elektryczn膮.
Dlaczego to wa偶ne:
To pierwszy na 艣wiecie eksportowy projekt SMR, kt贸ry wszed艂 w faz臋 budowy. Jednocze艣nie Uzbekistan realizuje nietypowy model 艂膮cz膮cy ma艂e reaktory modu艂owe z klasycznymi du偶ymi blokami j膮drowymi w ramach jednej elektrowni.
馃煚 WA呕NE
馃實 IAEA: wojny pokazuj膮 znaczenie zewn臋trznego zasilania elektrowni j膮drowych
Dyrektor generalny IAEA Rafael Grossi stwierdzi艂, 偶e do艣wiadczenia z Ukrainy i Bliskiego Wschodu nie wskazuj膮 na potrzeb臋 gruntownej zmiany standard贸w bezpiecze艅stwa j膮drowego, ale mog膮 sk艂oni膰 bran偶臋 do ponownej analizy sposobu projektowania zewn臋trznych po艂膮cze艅 elektroenergetycznych.
Jako przyk艂ad wskazano incydent z 17 maja, gdy dron uszkodzi艂 generator znajduj膮cy si臋 poza g艂贸wnym ogrodzeniem elektrowni Barakah w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Wed艂ug Grossiego operatorzy prawid艂owo zareagowali na zdarzenie, potwierdzaj膮c skuteczno艣膰 istniej膮cych procedur awaryjnych.
IAEA zwraca r贸wnie偶 uwag臋 na sytuacj臋 w Zaporoskiej Elektrowni J膮drowej, kt贸ra od pocz膮tku wojny utraci艂a zewn臋trzne zasilanie ju偶 17 razy. W takich przypadkach reaktory musz膮 korzysta膰 z awaryjnych generator贸w dieslowskich zapewniaj膮cych zasilanie system贸w bezpiecze艅stwa i ch艂odzenia.
Dlaczego to wa偶ne:
Z ostatnich wydarze艅 wynika, 偶e najwi臋kszym problemem podczas konflikt贸w zbrojnych nie jest sam reaktor, lecz infrastruktura elektroenergetyczna wok贸艂 elektrowni. Nawet gdy obiekt nie zostanie bezpo艣rednio trafiony, uszkodzenie linii przesy艂owych mo偶e wymusi膰 przej艣cie na zasilanie awaryjne.
馃煛 W TLE
馃嚭馃嚫 USA: Urenco rozbuduje jedyny zak艂ad wzbogacania uranu w kraju
Urenco og艂osi艂o inwestycj臋 zwi臋kszaj膮c膮 moce wzbogacania uranu w zak艂adzie National Enrichment Facility (Urenco USA) o oko艂o 50%.
Zak艂ad w Eunice (Nowy Meksyk) jest obecnie jedynym komercyjnym obiektem wzbogacania uranu w USA. Rozbudowa ma rozpocz膮膰 si臋 w 2029 roku, a uruchomienie produkcji planowane jest na 2032 rok. Dalsze modu艂y maj膮 by膰 uruchamiane stopniowo do 2036 roku.
Obecnie zak艂ad pokrywa blisko 1/3 zapotrzebowania USA na us艂ugi wzbogacania.
Technologia opiera si臋 na wir贸wkach gazowych, a rozbudowa ma wspiera膰 zar贸wno produkcj臋 standardowego LEU, jak i przysz艂ych paliw HALEU dla reaktor贸w zaawansowanych.
Dlaczego to wa偶ne:
USA przyspieszaj膮 budow臋 krajowego 艂a艅cucha dostaw paliwa j膮drowego, a rozbudowa Urenco USA wzmacnia ich niezale偶no艣膰 od zagranicznych dostaw wzbogaconego uranu i przygotowuje rynek pod rozw贸j nowych reaktor贸w w latach 30.
