🔴 DUŻA SPRAWA
🇺🇿 Uzbekistan: pierwszy beton pod pierwszy eksportowy projekt SMR
5 czerwca odbyła się ceremonia wylania pierwszego betonu pod fundament pierwszego reaktora RITM-200N w Uzbekistanie. Dzień wcześniej, 4 czerwca, uzbecki dozór jądrowy wydał licencję budowlaną dla pierwszego bloku.
Pierwotnie projekt zakładał budowę sześciu reaktorów RITM-200N o łącznej mocy 330 MWe. Jednak w 2025 roku Uzbekistan i Rosatom podpisały aneks zmieniający zakres inwestycji na dwa reaktory WWER-1000 oraz dwa reaktory RITM-200N, zwiększając planowaną moc elektrowni do ponad 2100 MWe.
RITM-200N to lądowa wersja reaktora stosowanego na rosyjskich lodołamaczach atomowych. Pojedyncza jednostka ma moc 55 MWe, moc cieplną 190 MWt i projektowany okres eksploatacji wynoszący 60 lat.
Według Rosatomu elektrownia po uruchomieniu ma pokrywać do 14% zapotrzebowania Uzbekistanu na energię elektryczną.
Dlaczego to ważne:
To pierwszy na świecie eksportowy projekt SMR, który wszedł w fazę budowy. Jednocześnie Uzbekistan realizuje nietypowy model łączący małe reaktory modułowe z klasycznymi dużymi blokami jądrowymi w ramach jednej elektrowni.
🟠 WAŻNE
🌍 IAEA: wojny pokazują znaczenie zewnętrznego zasilania elektrowni jądrowych
Dyrektor generalny IAEA Rafael Grossi stwierdził, że doświadczenia z Ukrainy i Bliskiego Wschodu nie wskazują na potrzebę gruntownej zmiany standardów bezpieczeństwa jądrowego, ale mogą skłonić branżę do ponownej analizy sposobu projektowania zewnętrznych połączeń elektroenergetycznych.
Jako przykład wskazano incydent z 17 maja, gdy dron uszkodził generator znajdujący się poza głównym ogrodzeniem elektrowni Barakah w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Według Grossiego operatorzy prawidłowo zareagowali na zdarzenie, potwierdzając skuteczność istniejących procedur awaryjnych.
IAEA zwraca również uwagę na sytuację w Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej, która od początku wojny utraciła zewnętrzne zasilanie już 17 razy. W takich przypadkach reaktory muszą korzystać z awaryjnych generatorów dieslowskich zapewniających zasilanie systemów bezpieczeństwa i chłodzenia.
Dlaczego to ważne:
Z ostatnich wydarzeń wynika, że największym problemem podczas konfliktów zbrojnych nie jest sam reaktor, lecz infrastruktura elektroenergetyczna wokół elektrowni. Nawet gdy obiekt nie zostanie bezpośrednio trafiony, uszkodzenie linii przesyłowych może wymusić przejście na zasilanie awaryjne.
🟡 W TLE
🇺🇸 USA: Urenco rozbuduje jedyny zakład wzbogacania uranu w kraju
Urenco ogłosiło inwestycję zwiększającą moce wzbogacania uranu w zakładzie National Enrichment Facility (Urenco USA) o około 50%.
Zakład w Eunice (Nowy Meksyk) jest obecnie jedynym komercyjnym obiektem wzbogacania uranu w USA. Rozbudowa ma rozpocząć się w 2029 roku, a uruchomienie produkcji planowane jest na 2032 rok. Dalsze moduły mają być uruchamiane stopniowo do 2036 roku.
Obecnie zakład pokrywa blisko 1/3 zapotrzebowania USA na usługi wzbogacania.
Technologia opiera się na wirówkach gazowych, a rozbudowa ma wspierać zarówno produkcję standardowego LEU, jak i przyszłych paliw HALEU dla reaktorów zaawansowanych.
Dlaczego to ważne:
USA przyspieszają budowę krajowego łańcucha dostaw paliwa jądrowego, a rozbudowa Urenco USA wzmacnia ich niezależność od zagranicznych dostaw wzbogaconego uranu i przygotowuje rynek pod rozwój nowych reaktorów w latach 30.
