🟡 W TLE
🇺🇦 Ukraina rozbuduje składowisko odpadów z Czarnobyla
Ukraiński dozór jądrowy zatwierdził projekt budowy nowego składowiska nisko- i średnioaktywnych odpadów promieniotwórczych na terenie kompleksu Buriakiwka w strefie wykluczenia wokół Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Istniejący obiekt działa od 1987 roku i służy do składowania odpadów powstałych podczas usuwania skutków katastrofy w Czarnobylu.
Dotychczas w Buriakiwce zapełniono 31 powierzchniowych składowisk, w których umieszczono około 636 tys. m³ odpadów. Ostatnie z nich zostało całkowicie wypełnione pod koniec 2023 roku. Nowe składowisko ma umożliwić dalsze przyjmowanie odpadów.
Dlaczego to ważne:
Ukraina zwiększa pojemność istniejącej infrastruktury odpadowej, ponieważ likwidacja Czarnobyla nadal generuje odpady promieniotwórcze. Nowy obiekt ma zapewnić możliwość ich bezpiecznego składowania przez kolejne lata.
🔴 DUŻA SPRAWA
🇺🇸 Transportowalny mikroreaktor Kaleidos jedzie na testy w Idaho
Amerykańska firma Radiant rozpoczęła transport swojego mikroreaktora Kaleidos z Kalifornii do Idaho National Laboratory. Reaktor o mocy 1 MWe pokona na ciężarówce ponad 1600 km, a następnie zostanie poddany testom w stanowisku DOME przeznaczonym do badania eksperymentalnych mikroreaktorów.
Testy obejmą m.in. osiągnięcie krytyczności, pracę przy pełnej mocy oraz 150 godzin ciągłej pracy bez ingerencji operatora. Reaktor będzie wykorzystywał paliwo TRISO, a zakończenie kampanii testowej planowane jest na III kwartał 2026 roku.
Dlaczego to ważne:
Kaleidos ma być nie tylko reaktorem demonstracyjnym, ale konstrukcją odpowiadającą przyszłemu produktowi komercyjnemu. Radiant planuje produkować mikroreaktory w fabryce w Oak Ridge i dostarczyć pierwszy egzemplarz na amerykańską bazę wojskową do 2028 roku.
🟡 W TLE
🇷🇺 Rosja planuje zwiększyć moc elektrowni jądrowych o 30 GW
Prezydent Władimir Putin zapowiedział zwiększenie rosyjskich mocy jądrowych o około 30 GW, w tym poprzez budowę małych reaktorów jądrowych. Nowe jednostki mają powstawać m.in. na Uralu, Syberii i Dalekim Wschodzie, wspierając rozwój energochłonnych gałęzi przemysłu w tych regionach.
Według Rosatomu w Rosji działa obecnie 34 bloków jądrowych, a 18 kolejnych jest w budowie, w tym małe i pływające elektrownie jądrowe. Rosja buduje także 28 reaktorów w dziewięciu innych państwach i ma podpisane umowy dotyczące kolejnych 17 bloków w sześciu krajach.
Dlaczego to ważne:
Rosja chce jednocześnie zwiększać krajowe wykorzystanie energetyki jądrowej i utrzymywać silną pozycję eksportera technologii. Szczególne znaczenie mają dla niej SMR-y, które mogą być wykorzystywane w regionach oddalonych od dużych sieci energetycznych.
🔴 DUŻA SPRAWA
🇺🇸 Mikroźródło jądrowe poleci na Księżyc
Firma Zeno Power Systems opracowała radioizotopowy moduł grzewczy, który ma zostać wysłany na Księżyc w ramach jednej z przyszłych misji lądownika Blue Ghost firmy Firefly Aerospace. Start misji planowany jest nie wcześniej niż w 2028 roku. Urządzenie wykorzysta ameryk-241 i będzie generować około 5 W energii cieplnej.
Moduł ma działać podczas księżycowej nocy, która trwa około 14 dni ziemskich. Energia cieplna będzie powstawać w wyniku naturalnego rozpadu promieniotwórczego i nie będzie zależeć od światła słonecznego. Ma to pozwolić na utrzymanie odpowiedniej temperatury podzespołów lądownika w ekstremalnie zimnych warunkach.
Dlaczego to ważne:
Radioizotopowe źródła ciepła mogą umożliwić działanie urządzeń na Księżycu również wtedy, gdy panele słoneczne nie produkują energii. To jedna z technologii, które mogą być potrzebne do prowadzenia długotrwałych misji i przyszłej infrastruktury księżycowej.
