🟠 WAŻNE
🇵🇱 Ruszają prace ziemne pod pierwszą polską elektrownię jądrową
Polskie Elektrownie Jądrowe przekazały generalnemu wykonawcy, firmie Bechtel, zarządzanie terenem przyszłej elektrowni jądrowej Lubiatowo-Kopalino. Jednocześnie rozpoczęły się prace ziemne prowadzone przez Budimex. Obejmą one m.in. niwelację ponad 300 ha terenu, rozbudowę systemu odwodnienia oraz budowę około 16 km dróg tymczasowych. Powstaną też zaplecze budowy, magazyny, warsztaty i infrastruktura techniczna. Prace zaplanowano od III kwartału 2026 do I kwartału 2029 roku.
Na terenie inwestycji pracuje obecnie ponad 200 osób. Polska elektrownia ma składać się z trzech reaktorów AP1000. PEJ planuje wylanie pierwszego betonu konstrukcyjnego w IV kwartale 2028 roku, a rozpoczęcie pracy pierwszego bloku w 2036 roku.
Dlaczego to ważne:
To przejście inwestycji z etapu przygotowań do faktycznych prac na terenie przyszłej elektrowni. Zanim jednak powstanie sam reaktor, trzeba przygotować ponad 300-hektarowy plac budowy i jego infrastrukturę.
🔴 DUŻA SPRAWA
🇫🇮 Finlandia: regulator uznał składowisko zużytego paliwa za bezpieczne
Fiński urząd dozoru jądrowego STUK uznał, że składowisko zużytego paliwa jądrowego w Olkiluoto spełnia wymagania bezpieczeństwa niezbędne do wydania zezwolenia na eksploatację. Ostateczną decyzję podejmie fiński rząd. Obiekt budowany przez firmę Posiva ma być pierwszym na świecie przemysłowym geologicznym składowiskiem zużytego paliwa jądrowego.
Paliwo będzie umieszczane około 430 metrów pod ziemią w specjalnych pojemnikach z żelaza i miedzi, otoczonych bentonitem (rodzaj naturalnej chłonnej glinki, która służy w budownictwie do uszczelniania gruntów i budowli; wytwarza się z niej też żwirek dla kotów) i skałą macierzystą. System zaprojektowano tak, aby zapewnić izolację od środowiska przez co najmniej 100 tys. lat, a projekt uwzględnia nawet okres do miliona lat. Posiva chce osiągnąć gotowość operacyjną do końca 2026 roku.
Dlaczego to ważne:
Finlandia jest najbliżej uruchomienia rozwiązania, które od dekad jest uznawane za docelową metodę postępowania z wysokoaktywnymi odpadami promieniotwórczymi.
🟠 WAŻNE
RU Zwiększono poziom wody w basenach wypalonego paliwa w Zaporoskiej EJ
W Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej zwiększono poziom wody w basenach z wypalonym paliwem – poinformowała IAEA. Ma to wydłużyć czas, po którym woda mogłaby zacząć wrzeć w przypadku długotrwałej utraty zasilania zewnętrznego i wyczerpania zapasów oleju napędowego dla awaryjnych generatorów.
Decyzję podjęto w związku z niedostępnością głównej linii 750 kV Dnieprowska oraz trudnościami z uzupełnianiem zapasów paliwa dla generatorów z powodu działań wojennych. Elektrownia korzysta obecnie z jednej awaryjnej linii 330 kV. Według IAEA od początku wojny doszło już do 24 całkowitych utrat zasilania zewnętrznego, z czego połowa miała miejsce w ciągu ostatnich czterech miesięcy.
Dlaczego to ważne:
Wszystkie sześć bloków Zaporoskiej EJ pozostaje wyłączonych, ale wypalone paliwo nadal wymaga chłodzenia. Stabilne zasilanie zewnętrzne jest więc jednym z podstawowych warunków utrzymania bezpieczeństwa elektrowni.
🟡 W TLE
🇧🇬 Bułgaria przedłużyła licencję na likwidację bloków 3 i 4 Kozłoduja
Bułgarska Agencja Regulacji Jądrowej wydała 10-letnią licencję na dalsze prace przy likwidacji bloków 3 i 4 elektrowni jądrowej Kozłoduj. Obejmuje ona m.in. dekontaminację i demontaż konstrukcji oraz urządzeń, a także postępowanie z materiałami i odpadami promieniotwórczymi.
Oba reaktory WWER-440 zostały wyłączone pod koniec 2006 roku w związku z warunkami przystąpienia Bułgarii do Unii Europejskiej. W kwietniu tego roku w pobliżu Kozłoduja uruchomiono również krajowe składowisko odpadów promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych.
Dlaczego to ważne:
Likwidacja zamkniętych reaktorów jest wieloletnim procesem, wymagającym nie tylko demontażu instalacji, ale również odpowiedniego zagospodarowania powstających odpadów promieniotwórczych.
🟡 W TLE
🇨🇳 Chiny zatwierdziły budowę kolejnych ośmiu reaktorów
Chińska Rada Państwa zatwierdziła budowę ośmiu nowych reaktorów jądrowych. Sześć z nich będzie reaktorami HPR1000, a dwa większymi reaktorami CAP1400.
Nowe bloki powstaną w czterech lokalizacjach:
- Jinqimen w prowincji Zhejiang – bloki 3 i 4, HPR1000,
- Taipingling w prowincji Guangdong – bloki 5 i 6, HPR1000,
- Zhuanghe w prowincji Liaoning – dwa bloki HPR1000,
- Laiyang w prowincji Shandong – dwa bloki CAP1400.
HPR1000, znany również jako Hualong One, to chiński reaktor wodny ciśnieniowy (PWR) III generacji o mocy około 1 GW. CAP1400 jest większą konstrukcją wywodzącą się z amerykańskiego AP1000 i oferuje około 1,4 GW mocy elektrycznej. W przypadku Jinqimen 3–4 i Taipingling 5–6 zastosowana zostanie zmodernizowana wersja HPR1000 określana jako Hualong One 2.0.
Dlaczego to ważne:
Chiny konsekwentnie zwiększają skalę programu jądrowego. Po zatwierdzeniu tych ośmiu bloków liczba nowych reaktorów będących w różnych fazach realizacji jeszcze wzrośnie, umacniając pozycję Chin jako największego obecnie rynku nowych inwestycji jądrowych.
