🔴 DUŻA SPRAWA
🇷🇺 Rosja: zainstalowano core catcher dla nowego bloku WWER-1200 w Leningradzie
W elektrowni jądrowej Leningrad zainstalowano ważący 120 ton wychwytywacz stopionego rdzenia (core catcher) dla bloku nr 7, czyli trzeciego reaktora WWER-1200 budowanego w ramach projektu Leningrad II.
Core catcher ma przechwycić i schłodzić stopiony rdzeń w przypadku ciężkiej awarii. Jest jednym z charakterystycznych elementów bezpieczeństwa reaktorów WWER-1200. Podobne rozwiązanie stosowane jest również we francuskich EPR i chińskich Hualong One.
Leningradzka elektrownia jądrowa ma obecnie moc 4400 MWe. Nowe bloki 7 i 8 zastąpią wyłączane reaktory RBMK-1000. Montaż zbiornika reaktora dla bloku 7 planowany jest na 2027 rok.
Dlaczego to ważne:
Instalacja core catchera to jeden z kluczowych etapów budowy reaktora i montażu jego pasywnych systemów bezpieczeństwa.
🟡 W TLE
🇧🇬 Bułgaria: zgoda na import rosyjskich części dla elektrowni Kozłoduj
Rząd Bułgarii zgodził się na kolejne odstępstwo od sankcji UE, umożliwiające zakup części i komponentów z Rosji dla elektrowni jądrowej Kozłoduj.
Elektrownia posiada dwa pracujące reaktory WWER-1000. Blok 5 działa od 1987 roku, a blok 6 od 1991 roku. Obie jednostki przeszły modernizacje i wydłużenie okresu eksploatacji z 30 do 60 lat.
Decyzja została podjęta po problemach z dostępnością rosyjskich części zamiennych. Zimą blok 6 był dwukrotnie wyłączany z powodu problemów związanych z dostawami komponentów od rosyjskiego producenta.
Równolegle Bułgaria przygotowuje budowę dwóch reaktorów AP1000 firmy Westinghouse. Uruchomienie bloku 7 planowane jest na 2035 rok, a bloku 8 na 2037 rok.
Dlaczego to ważne:
Mimo planów budowy amerykańskich reaktorów Bułgaria pozostaje zależna od rosyjskich dostaw części dla obecnie pracujących bloków, które odpowiadają za około 40% produkcji energii elektrycznej w kraju.
🟠 WAŻNE
🇺🇦 Czarnobyl: dron uszkodził centralny magazyn wypalonego paliwa
IAEA poinformowała o poważnych uszkodzeniach budynku Centralnego Magazynu Wypalonego Paliwa Jądrowego (CSFSF) w strefie wykluczenia wokół Czarnobyla po uderzeniu drona.
Uszkodzony został m.in. budynek przyjęcia paliwa oraz biuro inspektorów IAEA. W magazynie przechowywane jest wypalone paliwo z ukraińskich reaktorów WWER-1000 i WWER-440. Obiekt zaprojektowano dla 16 530 zestawów paliwowych i rozpoczął przyjmowanie paliwa pod koniec 2023 roku. Licencję operacyjną otrzymał zaledwie miesiąc temu.
Pożar objął około 40 m², został szybko ugaszony, a poziom promieniowania pozostał w normie. Nie wiadomo jednak, kiedy obiekt będzie mógł wznowić przyjmowanie kolejnych transportów paliwa.
Dlaczego to ważne:
To kolejny przypadek uszkodzenia infrastruktury jądrowej podczas wojny. Zagrożone są nie tylko reaktory, ale również obiekty związane z przechowywaniem materiałów jądrowych.
🟡 W TLE
🇲🇳 Mongolia: rusza budowa największego (i jedynego) projektu uranowego w kraju
Francuska firma Orano rozpoczęła budowę projektu uranowego Zuuvch Ovoo w południowo-wschodniej Mongolii.
Złoże zostało odkryte w 2010 roku, a umowę inwestycyjną podpisano w styczniu 2025 roku. Projekt wykorzysta metodę ISL (In-Situ Leaching), czyli wydobycie uranu bez klasycznej kopalni odkrywkowej lub podziemnej. Rozwiązanie to zostało przetestowane na miejscu w latach 2021–2022.
Planowana produkcja wynosi około 2500 ton uranu rocznie, a żywotność projektu szacowana jest na 30 lat. Budowa potrwa około 4 lata, a inwestycja ma stworzyć około 1600 miejsc pracy. Według umowy jedynie ok. 51% bezpośrednich korzyści ekonomicznych ma trafić do państwa mongolskiego.
Dlaczego to ważne:
Mongolia posiada około 144,6 tys. ton zasobów uranu, co daje jej 10. miejsce na świecie, jednak od połowy lat 90. nie prowadziła wydobycia tego surowca na skalę przemysłową.
